Um lesblindu   Prenta  Senda 




Dyslexķa - Lesblinda

Oršiš dyslexķa (Lesblinda) er komiš śr grķsku og žżšir erfišleikar meš orš ("dys" - erfišleikar; "lexis" - orš). Žaš er žvķ sjįlfgefiš aš nemandi sem į viš slķka erfišleika (lesblindu) aš etja į erfitt uppdrįttar ķ hefšbundnu nįmi sem byggir į bókinni - lestri og skrift.

Dyslexķa (Lesblinda) er fręšiorš eša hugtak yfir sértęka lestraröršugleika. Nokkur įgreiningur hefur veriš um skilgreiningar į dyslexķu (Lesblindu) enda fręšin yfirgripsmikil. Lestraröršugleikar voru fyrst greindir sķšla į 19. öldinni ķ tengslum viš lęknisfręši. Gengiš var śt frį žvķ aš žeir vęru tengdir sjónręnum žįttum og talaš um oršblindu. Nišurstöšur rannsókna sem geršar hafa veriš į sķšustu įratugum hafa gefiš mönnum ašra og vķšari sżn į vandann og ķ kjölfariš hafa skilgreiningar breyst samanber eftirfarandi:  hérį eftir aš setja texta sem segir frį nišurstöšum um ransóknir į lesblindu.

Lesblindir snillingar

Fjölmargir af mestu frumkvöšlum og uppfinningamönnum tuttugustu aldarinnar voru lesblindir. Žótt žeir vęru ekki alltaf sjįlfir heilinn į bak viš uppfinnningarnar, žį voru žeir heilinn į bak viš aš uppfinningin sló ķ gegn.
Thomas Alva Edison eru mešal annars titlašur fašir ljósaperunnar og plötuspilarans, įsamt hundruša annarra uppfinninga sem skipa honum sess sem einn mesta uppfinningamann sögunnar.
Alexander Graham Bell fann mešal annars upp sķmann.
Henry Ford kom fram meš leiš til aš fjöldaframleiša bķla og aušgašist vel af žvķ.
Bill Gates er ótvķrętt frumkvöšull ķ tölvutękni og žaš gerši hann rķkasta mann heims.
William Hewlett, stofnandi Hewlett Packard tölvurisans er lesblindur og tókst augljóslega aš virkja žaš vel.
Steve Jobs er stofnandi Apple tölvurisans og mašurinn į bak viš teiknimyndarisann Pixar, sem kom teiknimyndum aftur į kortiš meš Toy Story, Bug“s Life og nśna sķšast Finding Nemo. Teiknimyndir hafa ekki veriš eins vinsęlar sķšan Walt Disney var og hét, en hann var aš sjįlfsögšu lesblindur lķka.
Albert Einstein er oft notašur sem tįkn um ofurgreind og hann var óumdeilandlega mikill frumkvöšull į sķnu sviši žrįtt fyrir lesbindu.
Isaac Newton var lesblindur en hann er mešal įhrifamestu frumkvöšla sögunnar og er žekktastur fyrir aš uppgötva ašdrįttarafl jaršar.
Leonardo da Vinci var ekki ašeins einn mesti listamašur sögunnar, heldur var hann mikill verkfręšingur og hugsušur. Hann hannaši mešal annars svifdreka 500 įrum en Wright bręšur flugu ķ fyrsta sinn, en žeir voru reyndar lķka lesblindir įsamt Charles Lindbergh sem fyrstur flaug yfir Atlantshafiš meš viškomu į Ķslandi.
Pablo Picasso, einn framsęknasti og įhrifamesti myndlistamašur tuttugustu aldarinnar.

Steven Spielberg, einn afkastamesti kvikmyndaleikstjóri sögunnar. 

Jamie Oliver, klęšalausi kokkurinn hefur einstaka hęfni til aš bśa til auš śr matseld og hann er ekki smeykur viš aš višurkenna aš hann sé lesblindur.
Hans C. Andersen er gott dęmi um žaš aš lesblinda getur veriš kostur fremur en hindrun žegar kemur aš ritstörfum og sama mįli gegnir um einn mesta glępasagnahöfund heims, Agatha Christie. Margir fremstu rithöfundar heims įttu viš lesblindu aš strķša, enda er sköpunargįfa og öflugt ķmyndunarafl einn af grunnžįttum lesblindunnar.
J. K. Rowling höfundur metsölubókanna um Harry Potter er lesblind.
Ted Turner er mešal rķkustu manna heims, en žegar hann stofnaši bandarķsku sjónvarpsstöšina CNN sagši hann aš tilgangur hennar vęri aš stušla aš friši ķ heiminum meš žvķ aš auka žekkingu og samskipti milli žjóša heimsins.
Tom Cruise er gott dęmi um lesblindan einstakling sem nęr mjög langt ķ leiklist, en žaš er einmitt fag sem margir lesblindir leita ķ, žrįtt fyrir aš žurfa aš lesa mikiš ķ žvķ starfi. Žar mį lķka nefna sir Anthony Hopkins, sem fręgastur er fyrir aš leika fjöldamoršingjann Hannibal Lecter og Will Smith sem er einn fįrra sem hafa nįš jafnmiklum frama ķ tónlist og leiklist.
John Lennon var lesblindur og segja mį aš lag hans "Imagine" gęti veriš einkennislag lesblindra žvķ aušugt ķmyndunarafl og framtķšarsżn er eitt megineinkenni allra sem hér hafa veriš taldir upp.
Į Ķslandi mį nefna forsetafrś Dorrit Moussaieff, kvikmyndageršarmennina Hrafn Gunnlaugsson og Frišrik žór Frišriksson, en žeir hafa veriš gķfurlega afkastamiklir og mį segja aš žeir hafi bįšir leikiš lykilhlutverk ķ aš byggja upp ķslenska kvikmyndagerš og Frišrik Žór er einn af örfįum Ķslendingum sem nokkurntķma hefur veriš tilnefndir til Óskarsveršlauna.
Bubbi Morthens er skrifblindur og óhętt er aš telja hann einn mikilvirkasta og fremsta tónlistarmann žjóšarinnar.
Daši Gušbjörnsson listmįlari hefur nżtt sķna myndręnu hęfileika į frįbęran hįtt.
Žaš gefur auga leiš aš mešal myndlistarmanna hljóta lesblindir aš vera fjölmargir, enda telja sumir kennarar Listahįskóla Ķslands aš hlutfall lesblindra mešal nemenda žar sé allt aš 90%.
Marga fleiri mętti upp telja.
Vefsķšan X-traordinary people var opnuš 2004. British Dyslexia Association įtti žįtt ķ aš stofna sķšuna. Tilgangurinn er aš gera skóla jįkvęšari gagnvart nemendum meš dyslexķu.
Žar mį finna lista yfir heimsžekkta lesblinda einstaklinga.


UM LESBLINDU UM FÉLAGIŠ ALGENGAR SPURNINGAR GERAST FÉLAGI
Gerast vinur/aðdáandi á Facebook. | Félag lesblindra á Íslandi | Ármúla 7b | 108 Reykjavík | sími: 534 534 8 | fli@fli.is | Netvistun - Heimasíðugerð, hugbúnaðarlausnir og hönnun